Doden zeggen niks. Levensjaren wel 8 september 2018

Nieuw artikel op NEMOKennislink: Het gegoochel met aantallen fijnstofdoden is misleidend

Onderzoek naar het effect van milieuverontreiniging is altijd goed voor vette koppen in de krant, want het gaat al gauw over duizenden of miljoenen doden. Maar het is principieel fout om zulke effecten uit te drukken in ‘X doden per jaar’. Al in 2009 ageerden experts tegen deze interpretatie: "Hoewel mathematisch niet fout, geeft het presenteren van aantallen vroegtijdige doden geen goed beeld van de werkelijkheid en leidt gemakkelijk tot verkeerde conclusies."

Toch gaan RIVM, de WHO en de Gezondheidsraad er mee door, en blijven de media dat gretig oppikken. Het probleem met 'X doden per jaar door Y' zit niet in de gebruikte effectmodellen - los van inhoudelijke kritiek daarop, die er vaak ook is - maar in de interpretatie van een getal dat uit zulke modellen rolt. Dat getal komt uit een rekensom die de geschatte verandering in mortaliteit (aantal doden per 100.000 per jaar) als gevolg van Y, optelt over alle leeftijdscategoriën. 

Het is niet terecht om dit als 'X doden per jaar' te interpreteren, aangezien het in wezen om een eenmalig effect op de bevolking gaat, dat in opeenvolgende jaren snel afzwakt tot nul doden per jaar. 

Het is veel inzichtelijker, om het effect op de gezondheid uit te drukken in de verandering van de gemiddelde levensduurverwachting, of door twee cohorten mensen te vergelijken die gedurende de hele levensloop wel, respectievelijk niet aan Y zijn blootgesteld. 

 

   

Meer informatie: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/doden-zeggen-niks-levensjaren-wel/
Geplaatst door: Arnout Jaspers
Interessetypes:
  • Algemeen
  • Academici